Aandelen: wat zijn het en hoe werken ze?
Ontdek wat aandelen zijn, hoe je geld verdient met aandelen, en waar je op moet letten bij het kopen van je eerste aandeel. Een complete beginnersgids.
Aandelen zijn een van de meest bekende manieren om te investeren. Wanneer je een aandeel koopt, word je letterlijk mede-eigenaar van een bedrijf. Dit geeft je recht op een deel van de winst en eventuele waardestijging.
In dit artikel leggen we uit wat aandelen precies zijn, hoe je er geld mee kunt verdienen, en hoe je je eerste aandeel koopt.
Belangrijke leerpunten
- Een aandeel is een klein stukje eigendom van een bedrijf
- Je kunt geld verdienen via koerswinst (waardestijging) en dividend (winstuitkering)
- Aandelen zijn geschikt voor lange termijn beleggen (5+ jaar)
- Individuele aandelen zijn risicovoller dan ETF’s of fondsen
- Je kunt al vanaf €1 aandelen kopen bij sommige brokers
Wat is een aandeel?
Een aandeel is een bewijs van eigendom van een deel van een bedrijf. Wanneer een bedrijf naar de beurs gaat (een “IPO” doet), verdeelt het zichzelf in miljoenen kleine stukjes: aandelen. Iedereen die zo’n aandeel koopt, wordt mede-eigenaar van het bedrijf.
Voorbeeld: ASML, het Nederlandse chipmachinebedrijf, heeft ongeveer 400 miljoen aandelen uitstaan. Als je 100 aandelen ASML bezit, ben je eigenaar van 100/400.000.000 = 0,000025% van het bedrijf. Klein, maar je bent wel echt mede-eigenaar.
Als aandeelhouder heb je bepaalde rechten:
- Stemrecht: Je mag stemmen op de aandeelhoudersvergadering over belangrijke beslissingen
- Dividendrecht: Als het bedrijf winst maakt en dividend uitkeert, krijg jij een deel
- Recht op waardestijging: Als het bedrijf meer waard wordt, stijgt de waarde van jouw aandeel
Hoe verdien je geld met aandelen?
Er zijn twee manieren waarop je geld kunt verdienen met aandelen:
1. Koerswinst
De meest bekende manier is koerswinst. Als je een aandeel koopt voor €100 en het stijgt naar €150, heb je €50 koerswinst (50% rendement). Je realiseert deze winst pas als je het aandeel verkoopt.
Waarom stijgen aandelen?
- Het bedrijf maakt meer winst
- Het bedrijf groeit en wordt waardevoller
- Beleggers verwachten dat het bedrijf in de toekomst beter zal presteren
- Algemeen marktsentiment is positief
Let op: Koersen kunnen ook dalen. Als het bedrijf slecht presteert, slechte cijfers rapporteert, of de economie verslechtert, kan de koers dalen. Dit is het koersrisico.
2. Dividend
Dividend is een deel van de winst dat het bedrijf uitkeert aan aandeelhouders. Niet alle bedrijven keren dividend uit; sommige investeren liever al hun winst in groei.
Voorbeeld: Shell keert jaarlijks dividend uit van ongeveer €1,40 per aandeel (in 2024). Als je 100 aandelen Shell hebt, ontvang je €140 per jaar aan dividend, los van eventuele koerswinst of -verlies.
Dividendrendement: Dit is het jaarlijkse dividend gedeeld door de aandelenkoers, uitgedrukt als percentage. Een aandeel van €50 dat €2 dividend uitkeert, heeft een dividendrendement van 4%.
Soorten dividendaandelen:
- Hoog dividend: Stabiele bedrijven zoals nutsbedrijven, banken, oliemaatschappijen (3-6% dividend)
- Groeiaandelen: Technologiebedrijven die liever herinvesteren dan dividend uitkeren (0% dividend, maar hogere koersgroei)
- Dividend aristocraten: Bedrijven die al 25+ jaar elk jaar het dividend verhogen
Aandelen kopen in 5 stappen
Stap 1: Open een beleggingsrekening
Je hebt een broker nodig om aandelen te kopen. Dit kan bij een bank (Rabobank, ABN AMRO, ING) of een online broker (DEGIRO, BinckBank, Lynx).
Vergelijk brokers op:
- Transactiekosten
- Minimale inleg
- Gebruiksgemak
- Beschikbare beurzen
Stap 2: Stort geld op je beleggingsrekening
Maak geld over van je bankrekening naar je beleggingsrekening. Dit duurt meestal 1-2 werkdagen.
Stap 3: Zoek het aandeel
Zoek het aandeel dat je wilt kopen. Gebruik de naam van het bedrijf of de “ticker” (bijv. ASML, SHELL, AAPL voor Apple).
Stap 4: Bepaal hoeveel je wilt kopen
Beslis hoeveel aandelen je wilt kopen. Bij sommige brokers kun je ook een gedeelte van een aandeel kopen (“fractional shares”), handig als het aandeel duur is.
Stap 5: Plaats je order
Er zijn verschillende soorten orders:
- Marktorder: Je koopt tegen de huidige marktprijs (snel, maar prijs kan iets afwijken)
- Limietorder: Je geeft een maximumprijs op. De order wordt alleen uitgevoerd als de prijs daaronder komt (meer controle, maar niet altijd uitgevoerd)
Na uitvoering van de order ben je eigenaar van de aandelen.
Bekende Nederlandse aandelen
Nederland heeft een aantal grote, wereldwijd bekende bedrijven op de Amsterdamse beurs (Euronext Amsterdam):
| Bedrijf | Sector | Bekend van |
|---|---|---|
| ASML | Technologie | Chipmachines, ‘s werelds grootste |
| Shell | Energie | Olie en gas, transitie naar schone energie |
| Unilever | Consumentengoederen | Dove, Ola, Knorr, Lipton |
| ING | Financieel | Bankieren |
| Philips | Gezondheidszorg | Medische apparatuur |
| Heineken | Consumentengoederen | Bier |
| RELX | Informatie | Wetenschappelijke uitgeverij |
| Adyen | Fintech | Betalingsverwerking |
De AEX-index bevat de 25 grootste Nederlandse bedrijven en is een goede graadmeter voor de Nederlandse aandelenmarkt.
Risico’s van aandelen
Aandelen bieden kansen op hoog rendement, maar komen ook met risico’s:
Koersrisico
De koers kan dalen. Tijdens een beurscrash kunnen aandelen 30-50% in waarde dalen. Dit is normaal en tijdelijk, maar je moet dit kunnen doorstaan.
Bedrijfsrisico
Een individueel bedrijf kan slecht presteren, een schandaal hebben, of zelfs failliet gaan. Bij faillissement verlies je je hele inleg in dat aandeel.
Concentratierisico
Als je maar een paar aandelen hebt, is je risico geconcentreerd. Als één bedrijf daalt, heeft dit grote impact op je portefeuille.
Hoe beperk je deze risico’s?
- Spreid over veel verschillende aandelen (of gebruik ETF’s)
- Beleg voor de lange termijn (minimaal 5 jaar)
- Beleg alleen geld dat je kunt missen
Is beleggen in aandelen iets voor jou?
Aandelen zijn geschikt voor jou als:
✅ Je voor lange termijn belegt (5+ jaar) ✅ Je koersschommelingen kunt accepteren ✅ Je wilt profiteren van economische groei ✅ Je bereid bent research te doen naar bedrijven (bij individuele aandelen)
Aandelen zijn minder geschikt als:
❌ Je het geld binnen 5 jaar nodig hebt ❌ Je niet tegen koersdalingen kunt ❌ Je geen risico wilt nemen
Tip voor beginners: Overweeg te starten met ETF’s in plaats van individuele aandelen. Een ETF spreidt automatisch over honderden bedrijven, waardoor je risico veel lager is. Lees meer in ons artikel over ETF’s en indexfondsen.
Aandelen versus andere beleggingen
| Aspect | Aandelen | Obligaties | ETF’s |
|---|---|---|---|
| Verwacht rendement | 5-10% | 2-4% | 5-7% |
| Risico | Hoog | Laag | Gemiddeld |
| Spreiding | Geen (1 bedrijf) | Geen | Hoog (100+ bedrijven) |
| Geschikt voor | Ervaren beleggers | Voorzichtige beleggers | Beginners |
| Dividend | Soms | Altijd (coupon) | Soms |
Conclusie
Aandelen zijn een krachtige manier om je vermogen te laten groeien. Door mede-eigenaar te worden van bedrijven profiteer je van hun succes via koerswinst en dividend.
Voor beginners raden we aan om te starten met ETF’s, die automatisch spreiden over honderden aandelen. Wil je toch individuele aandelen kopen, begin dan klein, doe research, en beleg alleen geld dat je kunt missen.
Veelgestelde vragen
Hoeveel geld heb ik nodig om aandelen te kopen?
Bij sommige brokers kun je al vanaf €1 aandelen kopen via fractional shares. Bij andere brokers moet je minimaal één heel aandeel kopen. Een aandeel ASML kost bijvoorbeeld rond de €700, maar een aandeel ING kost slechts €15.
Zijn aandelen veilig?
Aandelen zijn niet “veilig” in de zin dat je je geld kunt verliezen. Op lange termijn (10+ jaar) hebben gespreide aandelenportefeuilles historisch gezien altijd positief rendement opgeleverd, maar er is geen garantie.
Wat is het verschil tussen aandelen en ETF’s?
Een aandeel is eigendom van één bedrijf. Een ETF (Exchange Traded Fund) is een mandje van vele aandelen. Met één ETF kun je in honderden bedrijven tegelijk beleggen, wat je risico spreidt.
Wanneer is het beste moment om aandelen te kopen?
Niemand weet dit met zekerheid. Onderzoek toont aan dat het beter is om zo snel mogelijk te beginnen (“time in the market”) dan te proberen het perfecte moment te timen (“timing the market”). Maandelijks een vast bedrag beleggen is voor de meeste mensen de beste strategie.
Hoe lang moet ik aandelen vasthouden?
Aandelen zijn geschikt voor lange termijn: minimaal 5 jaar, liever 10+ jaar. Op korte termijn kunnen koersen flink schommelen, maar op lange termijn is de trend historisch gezien altijd omhoog geweest.
Moet ik belasting betalen over aandelen?
In Nederland val je onder Box 3 (vermogensbelasting). Je betaalt geen belasting over je rendement, maar over je totale vermogen boven de vrijstelling (ongeveer €57.000 in 2024). Over ontvangen dividend betaal je 15% dividendbelasting, die je kunt verrekenen met je Box 3-belasting.